Hallo!

Voor het geval er nog mensen zijn die dit blog nog lezen:

Ik ben intussen begonnen aan de voorbereiding van nog een "reis"voorstelling.

zie

http://www.dequeeste.be/#/project/project/794

voor meer info.

Groeten en wellicht tot lezens,

Sadettin Kirmiziyuz

Lieve lezers,

het is gedaan met dit blog.

Ik ben al een paar weken terug en heb niets meer geschreven vanwege repetities aan de voorstelling.

sterker nog:
eergisteren heb ik de laatste voorsteling gespeeld en alles is goed gegaan.

hier een link naar een online recensie:

http://www.8weekly.nl/index.php?art=6353

en nu maar duimen dat het hernomen wordt.

dan kan iedereen die dit blog heeft gevolgd maar de voorstelling niet heeft gezien alsnog komen kijken.

een vriendelijke, hartelijke, grote, oprechte groet,

aan iedereen,

vanuit amsterdam,

waar nu ook de lente is aangebroken.

Sadettin Kirmiziyuz

Lieve vrienden,

veel te lange radiostilte,

excuses daarvoor.

hier alvast een voorproefje van wat ik nu aan het bloggen ben…

Mijn wekker gaat om klokslag 07.01u Turkse tijd.
Ontbijt met moeder, oom, tante en nichtje.
Er wordt hier veel gegeten. ?kzelf (roker, koffiedrinker) ben gewend aan twee keer per dag een maaltijd en sla soms wel eens wat over. Hier in Turkije: niets daarvan. Drie keer per dag eten, mijn beste, minstens, en als je tussendoo zin hebt in iets lekkers, gewoon doen.
Ben zeker drie kilo aangekomen (hoezee, hoera denkt familie van Sadettin) en dat valt me eerlijk gezegd nog mee.

Maar goed, genoeg over het wel en wee van lijf en leden, dit (of deze?) weblog is voor andere zaken bedoeld!

Ongeveer twee uur later zitten we in de auto, onderweg worden er aardappels gekocht (om te poten) en een paar andere boodschappen.

Het is achttien jaar geleden dat ik in het dorp van mijn ouders en geweest. Ik zit in de auto om me heen te kijken, probeer dingen te herkennen en zoveel mogelijk in me op te nemen.

De auto volgt een smalle weg omhoog, links en rechts van ons begint het bergachtig te worden en verbazingwekkend groen. De pruimen en kersenbomen staan in bloei. Na vijf minuten wordt het riviertje dat rechts van ons stroomt een wilde waterweg en mijn moeder tikt me op de schouder. Ze wijst naar een paar perenbomen, ook in bloei, en vertelt dat ze als jong meisje hier hout sprokkelde voor de kachel.

"En dan omhoog naar huis, moet jij eens kijken hoe ver we moesten lopen."

Veel haarspeldbochten, we gaan hoger en hoger en mama begint steeds meer te praten en vertellen. Mijn oom rijdt verder, rookt en maakt af en toe instemmende geluiden.

"Dit is het huis van de ouders van Hasan (Hasan II, zie begin weblog) en dit is het huis waar je tante Hatice als bruid naartoe kwam. Daar, dat houten huis, is van de oma van Adem (neef) en links staat het huis van de opa van papa."

Hoger en hoger, groener en groener. Het asfalt houdt op en we rijden door de modder; het heeft gisteravond hard geregend. Links en rechts rotsen, groene grasvelden, oude huisjes, nieuwe huisjes en vooral enorm veel hazelnootbomen. Dit zijn de Turkse Alpen!

We remmen voor een schapenherder en zijn kudde en mijn oom wijst me op wat ooit een huis is geweest.

"Dat wil je filmen, dat was ooit het huis van je opa." Ik kijk naar wat hij bedoelt en zie de fundamenten van het huis waar mijn vader een deel van zijn kindertijd heeft doorgebracht. Een rechtstaande muur en een deel van wat een open haard lijkt. Dat was het.

Vogels kwetteren, de rotsen houden op en voor ons strekt zich een groene vallei uit, boven ons harde blauwe lucht en zonlicht. Links loopt het verder omhoog, naar waar de koeien in de zomer grazen en rechts loopt het naar beneden. Hier en daar staan huizen, veelal zomerwoningen van ex-dorpelingen of hun kinderen en daartussen staat als een baken de "Sivri Kaya", de Scherpe Kei.

We rijden langs het familiegraf van de familie Kirmiziyuz en mijn moeder en ik besluiten niet verder mee te rijden.

Mama wil lopen. Zeker?

Zeker.

Even later komen we bij het familiegraf van de familie Gumus, mijn moederskant.

Daar zijn op dat moment twee mannen bezig een zilverberk om te zagen.

Mijn moeder begint te glimlachen en wijst mij een van hen aan: "Dat is het broertje van mijn moeder. Die man wil maar niet dood gaan."

Ik zie een mensje, krom van de oudheid, op een boomstam zitten, een zaag in de hand en bedenk me dat  mijn oudoom het nog best goed doet.

Mijn oom, tante en nichtje rijden verder, ze beloven dat straks de kachel aanstaat.

Mijn moeder en oudoom praten een kwartier lang in het Grieks met elkaar.

Dat leg ik in mijn volgende blog uit.

Een bekentenis:

ik ben alweer in NL…

maar moet het toch afmaken,

voor mezelf en de trouwe lezer.

GROET!

uit Amsterdam

Sadettin

Het wordt warmer en warmer op Cyprus.

Ze zijn bang dat het grondwater opraakt hier en uit voorzorg zullen de waterdepots binnenkort tien dagen (!) geen water leveren.

?ntussen zijn hier vredesonderhandelingen aan de gang. De nieuwe president van (Grieks) Cyprus, Hrystofias, wil dat het eiland een eiland wordt.

Misschien toevallig, maar op ongeveer hetzelfde moment komt de opperbevelhebber van de Turkse strijdkrachten een bezoek brengen aan Cyprus. Deze man, Ya?art Bxfcyxfckan?t, wordt Pa?a genoemd. Een verwijzing naar lang vervlogen tijden (Pa?a stamt nog uit het Osmaanse tijdperk en staat voor Generaal).

Waarom wordt Erbakan dan geen Vizier en Gxfcl geen Padi?ah genoemd?

Wederom veel vragen.

Deze keer meer antwoorden.

Je hebt hier dus Turken die na de inval naar Cyprus zijn geemigreerd. Die zijn op een vreemde manier meer patriottisch dan de oorspronkelijke Turs-Cyprioten. Vooral die laatste groep wil vrede, is tegen de aanwezigheid van Turkse soldaten en wil af van het overdreven vlagvertoon.

Naar het Griekse gedeelte geweest. De Turks-Cypriotische douane deed ontzettend moeilijk. We kwamen in eerste instantie de grens niet over. Mijn moeder belde met haar broertje, oom Faik, die commissaris van de politie is. Na vijf minuten was het geregeld.

Veel minder de toerist uitgehangen, gelukkig. veel verhalen gehoord, gegeten, minder last gehad van de schroom van "ach kon ik me maar in het turks met mede-"intellectuelen" meten en een maatschappelijke discussie aangaan"
Veel geschreven, ondertussen 31 pagina’s en de rest komt nog. Zeker. Het broeit hierboven beste mensen en ik heb er zin an.

Na Cyprus naderde het "eind" van de reis.
?k noem het nog geen echt eind, want de terugreis brengt me nog langs een aantal plekken.

Vrijdag pakten mijn moeder en ik het vliegtuig naar Trabzon, aan de Zwarte Zee.
Bedenk me dat ik naast vier seizoenen (inderdaad ijsijskoud, werd meteen verkouden hier) ook vier zeeen heb gezien:
De zee van Marmara, de Egeische zee, de Middellandse zee en nu dan de Zwarte zee.
ook leuk.

in Trabzon woont nog een broer van mijn moeder. Achttien jaar geleden heb ik die voor het eerst en laatst gezien.
Als ik hem op straat zou tegenkomen zouden we elkaar niet herkennen.
Het was een hartelijk weerzien, ook al was het even wennen.
Wat is familie toch bijzonder, zo onvoorwaardelijk, zo oprecht.
Ja, dat is allemaal subjectief, het komt doordat ik mensen in jaren niet heb gezien, dat weet ik, maar de afgelopen weken is er zo hartelijk tegen me gedaan. dat doet iets met me denk ik.

?n de flyer van Avondland staat dat ik naar het geboortedorp van mijn ouders reis.
Dat moment was dan eindelijk aangebroken.
Na allerlei avonturen (die lang niet allemaal in dit weblog staan, maar ik nodig eenieder uit om naar de voorstelling te komen kijken of anders een nacht met me door te halen: ik zet ondertussen een goeie pot turkse koffie) waren mama en ik  op haar geboortegrond beland.

na een avond veel bijpraten en kennis maken (voor mijn broer Sxfcleyman: weet je dat ik Hamid abi zo ontzettend vee l op jou vond lijken dat ik hem af en toe Sxfcleyman noemde?) was het voor  Sadettin een slapeloze nacht.

Daar gaan we dan…we zijn er bijna…

in het dorp absoluut geen email, dus hoe en wat volgt zo snel mogelijk!

Groet

Sadettin,

die morgen aardappels gaat poten

?k ben op Cyprus.

Gisteren stond ik op de plek waar Venus ter wereld kwam. Een monument op een heuvel om de geboorte van de l?efdesgodin te gedenken.

Kortom, ik stond op DE Venusheuvel! Alleen, weliswaar, maar ik heb er toch mooi gestaan.

Tot nu toe heb ik drie van de vier seizoenen meegemaakt. Het is hier aan het zomeren, in ?stanbul was het najaar en in Bursa was het lente.

?n Trabzon wacht ons de winter.

Dit eiland is een vreemd eiland.

De mensen die er op dit moment wonen (ik bevind mij momenteel in bezet gebied, de Turkse Republiek Noord-Cyprus wordt enkel door Turkije erkend) en de vele monumentale gebouwen zijn hier getuige van.

Cyprus is Hettitisch, Fenisisch, Grieks, Romeins, Arabisch, Byzantijns, Turks en Engels geweest. De huidige situatie is bekend. Het zuiden is de autonome republiek Cyprus (lid van de EU) en het noorden is sinds ’83 ook "autonoom".

Door allerlei omstandigheden besloot het Turkse leger in ’74 het Noorden op de Grieks-Cyprioten te veroveren.

Er moest iets met het land, de huizen en overige veroverde bezittingen gebeuren. Tienduizenden Turken werden uitgenodigd om op Cyprus een nieuw bestaan op te bouwen.

Mijn opa en oma kwamen hier in ’76, met twee tantes, een oom en mijn moeder. Ongeveer op hetzelfde moment ging familie van vaderskant naar Europa.

Deze grond is, hoewel somm?gen anders beweren, niet van deze mensen. Het huis waar mijn opa en oma jaren in hebben gewoond, ze zijn nu beide overleden, was een 100 jaar oud landhuis in Griekse stijl (meer Kreta) en de sinaasappel en citroenboomgaarden waren evenmin van hun. Er lopen hier Turkse soldaten rond (Turkse, dus niet Turks-Cypriotische, dus een bezettingsmacht).

Het Europese/Zuidelijke deel (kom steeds dat Europa-Azie aspect tegen) is welvarend, het Aziatische/Noordelijke deel is dat N?ET.

Het eerste wat mij opviel toen ik hier een paar dagen geleden aankwam, waren alle nieuwe huizen, hotels, restaurants en casino’s die overal stonden.

Mijn neef Fuat gromde iets van "Engelsen die het eiland komen overnemen". Sinds een paar jaar wordt het eiland overspoeld door Britten die er komen rentenieren en in hun kielzog volgen de gelukzoekers uit de armere delen van Turkije.

Er zijn hier een paar groepen:

De Cypriotische Turken. Zijn er al eeuwen.

De Turkse Cyprioten. Zijn er bijna een halve eeuw.

De Turken. Zijn er sinds halverwege jaren ’80.

De Engelsen. Zijn er sinds 2003.

Ze kunnen elkaar allemaal niet luchten of zien.

Het interessante hieraan?

Twee dagen geleden zat ik met de man van mijn nicht (eni?te in het Turks: zwager) in de auto en hij vertelde mij over de groep Turken die in de jaren 80 en 90 naar Cyprus waren gekomen. Veel uit het oosten; de Turkse Arabieren die ik op de boot tegenkwam horen daar ook bij.

Eni?te vertelde dat deze mensen uit dorpen kwamen en niet wilden integreren. Ze hielden vast aan de cultuur die zij uit hun kleine dorpjes kenden en wilden de beste baantjes, de mooiste vrouwtjes.

Diezelfde avond zat ik met een paar mensen aan de koffie en die zeiden ongeveer het volgende:

"Dit eiland is een pirateneiland geworden. Al die buitenlanders verpesten het voor ons. Ze zijn met veel meer en als het zo doorgaat blijft er geen Cyprus meer over! Vroeger sliepen we met de deuren open. De laatste jaren moet je je deur op slot doen, voor je het weet word je door een insluiper vermoord en in de bergen begraven."

Het is hier inderdaad veranderd.

De 21e eeuw heeft toegeslagen.

Na de eerste verplichte bezoekjes aan famile (neven en nichten die ik nog nooit had gezien, maar familie is familie. Toch heb je meteen een intiem contact, alsof je nooit bent weggeweest) en oude kastelen en forten (de amateur-historicus in mij moet het fort van Girne/Kyrenia bezoeken, het amfitheater van Famagusta -daar staat in de duinen- en de kastelen van de Kruisvaarderkoningen -Richard Leeuwenhart en de dynastie van de Lusignans- gezien hebben), enfin, na al die bezoekjes en praatjes heb ik me aan het schrijven gezet.

Het begin was moeilijk: mijn hoofd zat vol met informatie en ik wist niet waar ik mee moest starten.

Nu gaat het wat beter, de tekst komt, ik heb eindelijk een plek om te werken (heb een oude tafel gevonden, zit onder de citroenboom; er viel laatst een citroen BIJNA op m’n laptop. Applebezitters: ik ging zowat dood van schrik) en nu begin ik ook langzaam een goede mengvorm te vinden voor spel.

Vertellen/beleven/waar kan het muzikaal worden/waar kan er tekst van Mensenlandschappen/waar kan er rust en

waar kan die sigaret gerookt worden?

Tussendoor blijf ik me verwonderen over wat ik allemaal meemaak, wat ik hoor. Een paar voorbeelden die ik jullie niet wil onthouden:

Een nicht van mij is docent in Lapta/Lapethos. Zij heeft gehoord dat docenten op het Griekse deel hun leerlingen zo leren rekenen:

Je hebt vijf Turken. Je maakt er drie dood. Hoeveel hou je er over?

en deze:

Mijn moeder en tantes weten niet precies hoe oud ze zijn. We zitten ‘s avonds laat bij mijn tante in de keuken thee te drinken. We slaan aan het rekenen. Als die oom dan en dan is geboren en er zit zoveel jaar tussen die en die, dan is deze tante geboren in 1945.

"Hoe oud ben ik dan?" vraagt ze.

Wij in koor: "63!"

even later hebben we het over gepensioneerd zijn.

Tante zegt: "?k ben te vroeg gestopt met werken eigenlijk, zo’n…hoe oud was ik ook alweer?"

en deze laatste, die ik bijna vergeten was:

Toen mijn moeder en ik van de boot stapten moesten we nog eens door de douane. Paspoortcontrole (hier wel het Turkse paspoort gebruiken) en de bekende drugshonden.

Word ik uit de rij gehaald! Die hond slaat aan, blaft, en gaat naast me zitten.

Kut dus. Mama kijkt me aan met grote schrikogen, mijn neef met oen mond er naast.

Of ik iets bij me heb.

Natuurlijk niet! Uiteindelijk mag ik door.

Denk dat die hond Amsterdam heeft geroken. Aan mijn schoenen.

?k ga de zon weer in lieve mensen, hoor dat het bij jullie sneeuwt (geloven ze hier niet).

Zal wat zon voor jullie verzamelen.

Een warme

Groet!

Sadettin

‘s Ochtends stappen we een taxi in. Mama stelt voor niet te laten merken dat we Nederlandse Turken zijn, zo bang is ze om opgelicht te worden.

Goed, dan zijn we van Trabzon.

Onze eerste taxichauffeur heeft ons meteen door.

We stappen uit bij het mausoleum van Mevlana Celaleddin al Rumi, groot dichter uit de 13e eeuw en stichter van de Sufi orde. Tip voor de lezer: zijn "Masnavi".

Mama wil bidden in de Selimiye moskee, ze vindt het een mooi gebouw, ik vind het nogal pompeus.

Goed, we wachten het middaggebed af.

Dus:

Souvenirs kopen!

Dat houdt het volgende in: Moeder loopt voorop, ik rook zonder dat ik haar stoor twee of drie sigaretten en zij stopt waar ze wil. "Wat vind je van deze hoofddoek? Niet te grijs? Niet te druk?" Eerst reageer ik nog met: "Mam, jij moet ze dragen..", maar geef het vervolgens op. Uiteindelijk onderwerp ik elk stuk stof aan een kritisch onderzoek. Het lukt ons om vier verschillende kleuren hoofdbedeksel en twintig (!) lijstjes met daarin afbeeldingen van dansende derwisjen te kopen.

Had ik het eerder over die zware tas waar we eindelijk van af waren?

We hadden nu zoveel tasjes, dat mama bedacht een nieuwe weekendtas te kopen om de cadeautjes in te doen. ?k chagrijnig natuurlijk. Mama begrijpt het wel, zegt ze, maar is een weekendtas niet veel handiger dan vier plastic tassen?

Mama weet het beter.

De muezzin die ik in ?zmir hoorde had een lelijke stem, kon geen toon houden en nodigde niet uit tot bidden.

De mezzin van de Selimiye moskee echter… prachtig..Kunst, beste mensen. Voor mij kan het niet beter!

De moskee viel me van binnen wel mee, mama kon trouwens eerst niet het vrouwengedeelte vinden. Toen we klaar waren en naar buiten liepen kwam een enorme groep Duitse toeristen naar binnen.

?k zag ze hun schoenen uitdoen, ik zag de zweetafdrukken die hun voeten achterlieten op het donkere marmer en dacht voor het eerst deze reis (en ik schaam me achteraf, maar het is waar): Stomme Europeanen, heb dan op zijn minst het fatsoen geen zweetvoeten te hebben..

Stom he?

De tekke van Mevlana staat naast de Selimiye moskee. Het was druk bij de ingang, de zon scheen, we hadden onze souvenirs in een winkeltje achtergelaten. ?k was in mijn portefeuille munten aan het zoeken om het entreegeld te betalen.

Mama zei: "Dat je mij hebt meegnenomen…dat je mij deze dagen hebt laten zien…bedankt…ik hoop dat alles wat je aanraakt in goud verandert."

?k zei: "Jij betaalt."

Ze knikte. We pakten elkaars handen vast en stonden volmaakt gelukkig in de rij.

Eenmaal binnen ontdekken we allebei tot onze teleurstelling dat binnen filmen en fotograferen verboden is. ?k kan niet zeggen hoe verdrietig ik daardoor werd, maar eigenlijk ben ik wel blij dat ik slechts de herinnering kan koesteren.

De tekke van Mevlana is de plek waar elk jaar de Sema plaats vindt. Voor leken: het draaien van de derwisjen. Een handpalm omhoog en open, om te ontvangen van de Eeuwige, een handpalm omlaag en dicht, om te geven aan het Aardse. De derwisjen worden begeleid door muzikanten, zeer populair is de Ney (herdersfluit).

Zoals Mevlana het zei:

"Sommigen proberen tot God te komen door gebed,

ik heb gekozen voor muziek en dans."

Daar stonden we nu. Er werd door een derwisj in kleermakerszit op de ney gespeeld. Een lange rij pelgrims (besef ik me nu pas; mama en ik waren dat dus ook) schuifelde ricting het graf van Rumi, de Duitse toeristen die ons waren gevolgd maakten ondanks het verbod toch foto’s, en ik raakte mama even kwijt in de drukte. Misschien wel opzettelijk. Misschien wel omdat ik dit op moment even alleen wilde zijn.

?k kwam bij het graf, en huilde heel zachtjes kleine traantjes. ?k kon er niets aan doen, het voelde zo heilig, het straalde zo’n sereniteit uit. Het was alsof ik de navel van de wereld onder mijn voeten had.

Voor ik het wist stond ik weer buiten. Mama en ik stonden lettelijk uit te hijgen. Ze wilde gelijk nog eens naar binnen. ?k wilde niet. Zoals het nu was, zo wilde ik het me herinneren. Dat vond ze ook goed.

Die avond gingen we vroeg slapen. ?k kletste met mijn lief op MSN (vreemd) en zette mijn wekker. Om acht uur moesten we op de bus stappen naar Ta?ucu en daar moesten we de boot naar Cyprus pakken.

Wij de volgende ochtend heel netjes op tijd voor de bus, komen om 13.00 aan en pas daar komen  we er achter dat de boot allang vertrokken is.

Hoe laat de volgende ging? 00.00 uur! En nu is Ta?ucu niet bepaald een plek waar iets gebeurt. Wel mooi aan de Middellandse Zee.

Moe van het reizen en de hitte gingen mama en ik op een terras zitten en bestelden we wat te eten. Achter ons zat een viertal mensen, drie mannen en een meisje. ?k zat met mijn rug naar ze toe, dacht dat het een familie was.

Tot mama zei (in het Nederlands): "Volgens mij zij is hoer en hij is flikker."

?k gluurde stiekem over mijn schouder en deed alsof ik de zee bewonderde. Ze had gelijk. Soms zie je dat soort dingen meteen. Snap je?

Twee oudere mannen, zeer vuilgebekt, hadden een fles rak? opengetrokken en waren het meisje en de jongen naast haar dronken aan het voeren. Alsof ze het er om deden bevestigden ze ons vermoeden ook nog eens door te zeggen wat ze gingen doen zodra de fles leeg was.

Gelukkig waren ze snel weg. Niet een gezelschap om met je moeder bij te zitten, laat ik het zo zeggen.

En toen, eindelijk, was het twaalf uur. ?k sla de tussenliggende uren over. Er gebeurde toch niets. Het was alleen maar wachten. Of nee, moeder en ik ontdekten een internetcafe waar zij per se op MSN wilde.

We stapten op de boot, die vol zat met Turks-Arabische arbeiders die op Cyprus de illegaliteit induiken. Mama voelde zich niet veilig, maar gelukkig was ik in de buurt.

Twee uur te laat vertrokken we, na een tocht van acht uur kwamen we aan in Girne.

Daar ben ik nu.

Zondag ga ik proberen naar het Griekse deel te gaan met mama. Waarom ik hier ben?

1) Mama heeft hier familie, die na de Turkse landing op uitnodiging van de regering naar het Turkse (Noordelijke) deel zijn gemigreerd. Mama zou hier bijna gaan wonen, had hier een huis, maar heeft het verkocht (verdomme).

2) Er moet een script afgeschreven worden. Waar kan dat beter dan op het Groene Eiland, waar Venus werd geboren en waar de citroen, amandel, sinaasappel en vijg welig tieren?

Over een week komen we aan in haar geboortedorp aan de Zwarte Zee.

Tot die tijd schrijf ik

en verblijf ik

geheel de uwe

op Cyprus.

Een zonovergoten (26 graden), warme

Groet!

Sadettin.

PS.

Volgende keer in www.sadettinavondland.web-log.nl:

- Herdenking van de Slag om Gallipoli

- Spiegels

- Wie is wie

- Hoe oud ben ik nu eigenlijk

- Kruisvaarderkastelen

- Yoghurt

- "Die vervloekte Grieken"

- "Die duivelse Turken"

Ook een reminder voor mezelf,

en opdat je weet wat nog moet komen:

Huilen bij de derwisjen

Mama en ik

Zwitsers leven met gevoel in Turkije

De "oudste stad van de wereld"

"Stranden" aan de Middellandse Zee.

Een hoer en een flikker

en

de

rest

is

later

Groet!

Sadettin

x91s Avonds ontdek ik dat mama en ik bij het beroemdste Sufi echtpaar uit de omgeving blijken te logeren. En ik denk weer:
Avondland Avondland Avondland Avondland.

Maar nu met een grote, blije glimlach.
Sufix92s zijn namelijk ontzettend cool. Het zijn een soort Boeddistische Moslims.

Ik wilde vooral doorgaan op dit onderwerp, maar er gebeuren op dit moment te veel dingen in Turkije.
Het zou zonde zijn om dit laatste schrijfsel in zijn geheel te wijden aan meneer de imam die in het dorp waar wij een pakket moesten afleveren het vrijdaggebed overnam van de plaatselijke imam (wat overigens best wel arrogant was.)
Gebedsdienst in een Seldjoekse moskee. Lees: 1000 jaar oud.
Op de heenrit reden we trouwens langs een militaire basis waar net de commandox92s de eed aflegden. Die basis staat tegen een berg.
Op die berg staat: Ne mutlu Turkum Diyene (Gelukkig is degeen die zich een Turk mag noemen)
En
Gucluyuz, Haziriz (We zijn sterk, we staan paraat)

Op de grond eten uit een grote pan soep. Ik heel stil.
In een aparte kamer met mannen met dikke mutsen en zware snorren; ik met mijn adidasjes en ZARA jas. In een bergdorp waar het sneeuwt en dat bekend staat om zijn appels.
Vandaar de appels met appels vergelijken.
Waren Nederlandse appels nu beter of niet?
Welke Granny Smith vond ik het best. Weet ik veel!
Die van jullie natuurlijk, zeg ik zo overtuigend mogelijk (acteurstrucje) en ze gaan akkoord.

Potverdikkex85

Dan begint meneer de imam over de huidige binnenlandse situatie.
Als je het niet volgt:
Een meerderheid van het Turkse parlement (voornamelijk de AKP van premier Erdogan en president Gul) heeft een wet aangenomen die het voortaan mogelijk moet maken om met hoofddoek aan de universiteit te studeren.
Dat heeft ontzettend veel stof doen opwaaien.

Nu is het probleem het volgende:
De oppositie x93vreestx94 dat Erdogan en de AKP een Islamitische staat van Turkije willen maken.
Toen Ataturk de Turkse Republiek uitriep in 1923 bepaalde hij onder andere dat er een scheiding tussen de machten moest komen.
Als dan nu vrouwen met hoofddoeken aan de universiteit studeren en vervolgens openbare functies zouden bekleden, zou dit de seculaire staat kunnen ondermijnen.
Klinkt wederom bekend.

Nu zijn er een aantal universiteiten die akkoord gaan met deze wet. Gesluierde vrouwen kunnen gewoon hun colleges volgen.

Maar:
Een aantal universiteiten en gouverneurs heeft deze wet (hoe je het wendt of keert, het is democratisch) aan zijn laars gelapt en houdt de deuren dicht.
Weer een aantal prominente poltici, ex-politici en advocaten voelt zich hierdoor gesterkt en  uiteindelijk is he dan zo ver gekomen dat ze naar de Hoge Raad zijn gestapt om zo de AKP (de regerende partij!!!) op te laten heffen.
Dat is de feiteilijke situatie. Hoe absurd.

Ik weet het niet hoor jongens.
Ik ken de AKP niet beter dan jullie, maar een parlementaire democratie houdt toch in dat het volk kiest?

De gesprekken begonnen in het bergdorp, werden voortgezet tijdens de rit naar huis waar twee zoons van meneer en mevrouw de imam bijkwamen en daar werd ik echt een beetje niet zo goed van.

De vermenging van godsdienst met politiek werd hier zo ver doorgevoerd. Het was ongezond en bovendien een tikkeltje eng.
Communisten branden in de hel, die vervloekte goddeloze linksen gaan het land weer naar de verdoemenis helpen; dat Allah deze mensen laat leven is een wonder.
Uiteindelijk heb ik hardop gegaapt en gezegd tegen moeder dat we om acht uur op moesten staan.

In de gaten houden.

Mama en ik zijn ondertussen in Konya, in een veeeeeel fijner hotel, ik ga zo in bad.
Konya is de geboorteplaats van het Sufisme. Dus conservatief.
Konya, CONservatief..hihi..
Een waanzinnig mooie rit door Anatolie, Konya ligt ongeveer 1100 m hoog.
Onze bus zat vol met mensen die in een klein stadje in de bergen waren in gestapt.
Volgens mij waren ze allemaal bang om dood te gaan.
De hele tijd hoorde je gemompen: gebed.
Achter ons zat een oude man die alleen maar "La Ilahe Ill’Allah" (Er is geen andere God dan Allah) fluisterde.
Dat is trouwens Zikr. De naam van God (Allah) of een ander mantra herhalen en zo eer bewijzen.

Morgen gaan we de gaftombe van Mevlana Celaleddin al Rumi bezoeken, de stichter van de orde van de dansende derwisjen.

Trouwens.
Daarnet rookte ik in de lobby een sigaret.
De wacht werd gewisseld zeg maar.
De meisjes van de receptie hadden hun jassen gepakt en liepen naar de uitgang.
Een van hen (mooi, blond, lang) pakte iets uit haar jaszak. Het was een hoofddoek die ze opzette voor ze naar buiten stapte.

Morgen Mevlana.
Vannacht nog slapen.

Groet!
Sadettin

Zo. Eindelijk tijd.

Izmir wordt door de Turken ook wel x93Heidens Izmirx94 (Kafir/Gavur Izmir) genoemd. Zoals ik eerder al vermeldde ben ik er weinig moskeeen tegengekomen en het multiculturele karakter van de stad draagt ook een flinke steen bij aan deze bijnaam. Klinkt bekend, niet?
Mama en ik vonden het een geweldige stad. Modern, schoon, op een gezellige manier druk en lekker goedkoop. Gelukkig hebben we afgesproken dat we pas op het eind van de reis inkopen gaan doen. Levix92s 501 voor 5 Nieuwe Turkse Lira (minder dan x803, net zoveel als een pakje sigaretten) laat je moeilijk liggen..
Weinig echte Turkse Turken: ze zijn er wel, maar dat zijn dan voornamelijk immigranten die van het Anatolische platteland of uit de bergen aan de Zwarte Zee kust komen en allemaal in de banlieus wonen.
Je hoort hier op straat veel Koerdisch, Grieks en Turks met rare accenten.
Hele spannende stad dus. Ik weet niet of het er harmonieus aan toe gaat. Op onze tweede dag waren we op stap met iemand die ons telkens waarschuwde voor de zigeuners die er rondlopen en geirriteerd reageerde op alles wat met Koerden en christenen (dus heidenen) te maken had. Ik kreeg het idee dat kwam doordat Izmir (prachtig prachtig) toch geen pure Turkse stad was.
Ja, de Boulevards waar toeristen alcohol drinken in cafxe9x92s die Bouzouki en Teryaki Brothers heten zorgen voor veel geld. Maar toch.

Wat me ook op begint te vallen:
Veel mensen die ik tot nu toe ben tegengekomen klagen er over dat de wereld tegen de Turken is. Het wordt ons niet gegund, zeggen ze dan.
Om er gelijk aan toe te voegen dat ze ook wel een vreemd volk zijn. Van alle arbeiders en winkeliers die ik tot nu toe heb gesproken ( zodra ze horen dat ik Europees ben en me het geld uit mijn zakjhebben geklopt) heeft het gros het over hoe oneerlijk de regering is, en dan niet de AKP van Erdogan, maar de x93regering!!!x94 . De zelfstandige ondernemer wordt het onmogelijk gemaakt om te concurreren; de bouwvakker  heeft niet het goede beton tot zijn beschikking; Adidas laat zijn trainingspakken in Turkije maken, maar de x93regering!!x94 staat toe dat de drie strepen van het logo na verscheping in Duitsland op die pakken worden gedrukt en de kledingindustrie hier veel geld misloopt. x93En wij vinden  het best, want de Turkse mens is nu eenmaal zo.x94 Voegt men er aan toe.

Na een laatste nacht in ons eigenlijk best wel kuthotel, vertrokken we naar onze volgende bestemming.

Een paar jaar geleden kwam een Turks echtpaar een maand bij ons in Zutphen logeren. Man en vrouw zijn imam. Mijn moeder raakte zeer goed bevriend met mevrouw.
Wij er naartoe. Ik met grote tegenzin, maar goed, het was voor een goed doel. De moeder van een goede vriendin van mijn moeder (gekke zin, sorry) is zeer ziek en woont bij dit echtpaar in de buurt. We hadden een pakje (van tien!!!!kilo bij ons) en daar waren dan ook meten van af.
Dus de volgende halte werd Isparta.
Nou, jongens.
Had ik het net over Izmir wat niet een echte Turkse stad leek: Isparta is wel heel erg Turks.
Een prachtige rit gehad: van kuststrook naar laaggebergte tot Anatolische sneeuwpieken. Twee tussenstops.

In de bus lees ik Mensenlandschappen uit en krijg ik een zeer concreet idee over de voorstelling.
Mama is getuige van het moment.
Wat ook weer een mooi moment is.

Een half uur eetpauze in Denizli en daar krijg ik het aan de stok met een schoenpoetser.
Nu moet je je het volgende voorstellen: je kent dat mannetje dat in Amsterdam CS in de hal zit, bij de schuifdeuren als je naar de trams loopt? Hij, maar dan vijftien jaar oud. Zox92n kistje met speciale dingetjes erop waar je je voeten op neer zet, borstels etc. Maar dan iets primitiever.
Ik  sta een sigaret te roken (alweer!!) en daar klopt mij plotseling iemand op de rug. Staat een jongen, schoensmeer op gezicht en handen, die me vraagt: x93Schoenen poetsen broer?x94
Noux85ik heb dus Adidas gympen aan, dus lijkt me niet. Dus ik zeg dat.
En ik ruik naar toerist he.
x93Waarom niet?x94
x93Nou..schoensmeer op deze schoenen, beetje onlogisch.x94
x93Wat is daar onlogisch aan?x94
x93Ik wil geen schoensmeer op deze schoenen.x94
x93Waarom niet? Ik moet geld verdienen. Wil jij soms dat ik geen geld verdien?x94
x93x85.jax85.neex85jax85vraag het aan iemand anders, dan verdien je misschien geld.x94
x93Ben jij toerist?x94
x93Hoe raad je het?x94
x93Omdat ik je schoenen niet poetsen mag.x94
x93Nou, dan poets je toch de schoenen van al die niet-toeristen!x94
x93En als ik er nu eentje poets?x94
x93Das een beetje raar.x94
Op dat moment komen er twee andere schoenpoetsers bij.
x93Ik mag zijn schoenen niet poetsen!x94
x93Kom op joh, wat begrijp je nou niet aan het woord nee? Ik wil een sigaret roken en dan ga ik verder. Vraag het aan iemand anders.x94
x93En als die dan nee zegt?x94
x93Dan vraag je het aan de volgende.x94
x93En als die ook nee zegt? Ik ga je schoenen poetsen.x94
x93He, luister! Jij zoekt klanten en deze klant wil niet!x94
Een van zijn schoenpoetsbroeders ziet dat het geen zin heeft en trekt hem mee.
En nu komt het:
Ze kijken over hun schouder en die ene die mijn schoenen wilde poetsen bijt me toe: x93Turk!x94

En dan, na een rit van zes uur, zijn we er eindelijk.
Mevrouw Feride staat ons al op te wachten met haar auto en ik stap een totaal andere wereld binnen. Korans, fotox92s van Mecca, veel Inshallah en Bismillah voor het eten, prijs en dank Allah, er wordt mij door haar verzekerd dat mijn vriendin zeker moslima wordt en ik denk:
Avondland Avondland Avondland Avondland.

Heel kort een voorproefje voor morgen (heb ik eindelijk gewoon internet en hoeft het niet rap rap).

Sufi’s en Zikr
Appels met appels vergelijken
Snorren en dorpen en dorpen en snorren
Een stoere imam
Ne mutlu Txfcrkxfcm
Mijn vriendin wordt moslim (…….)
Ruzie met schoenpoetser
en
de
rest
is
morgen

Groet!